Uczucie zatkanego ucha? Woda, woskowina czy problem wymagający diagnostyki?

Uczucie zatkanego ucha próbujemy zwykle usunąć samodzielnie, przez przechylanie głowy albo czyszczenie patyczkiem. Część przyczyn faktycznie jest błaha i ustępuje w ciągu kilku godzin. Inne wynikają jednak z zaburzeń w uchu środkowym lub innych strukturach wewnętrznych i nie mijają bez leczenia. O tym, czy objaw wymaga diagnostyki, decyduje jego czas trwania oraz towarzyszące dolegliwości.

Z tego artykułu dowiesz się

• Jakie są najczęstsze przyczyny uczucia zatkanego ucha
• Dlaczego woda i woskowina dają podobny objaw
• Jaką rolę odgrywa trąbka słuchowa w wyrównywaniu ciśnienia
• Które objawy wskazują na problem wymagający laryngologa
• Dlaczego samodzielne czyszczenie ucha bywa szkodliwe

Uczucie zatkanego ucha wynika najczęściej z czopu woskowinowego, wody w przewodzie słuchowym albo zaburzeń trąbki słuchowej. Rzadziej odpowiada za nie infekcja ucha lub płyn w uchu środkowym. Ponieważ objaw ma wiele źródeł, jego utrzymywanie się dłużej niż kilka dni wymaga oceny laryngologicznej.

Woskowina i czop woskowinowy, najczęstsza przyczyna zatkania

Woskowina powstaje naturalnie i chroni przewód słuchowy przed zanieczyszczeniami. W prawidłowych warunkach usuwa się sama podczas ruchów żuchwy. Problem pojawia się, gdy woskowina gromadzi się i tworzy zbity czop. Czop woskowinowy blokuje przewód słuchowy i daje uczucie pełności oraz osłabienie słuchu. Objaw często narasta po kąpieli, ponieważ woda powoduje pęcznienie woskowiny. Paradoksalnie czyszczenie patyczkiem zwykle wpycha ją głębiej i pogłębia zatkanie. Bezpieczne oczyszczenie zapewnia usuwanie czopów woskowinowych pod kontrolą laryngologa.

Woda w uchu po kąpieli, kiedy objaw jest przejściowy

Woda, która dostaje się do przewodu słuchowego, daje uczucie zatkania i bulgotania. W większości przypadków wypływa samoistnie w ciągu kilku minut lub godzin. Woda zatrzymana za czopem woskowinowym nie wypłynie, dopóki czop pozostaje w przewodzie. Utrzymująca się wilgoć sprzyja natomiast zapaleniu ucha zewnętrznego. Objawia się ono świądem, bólem oraz zaczerwienieniem przewodu słuchowego. Jeśli uczucie zatkania po kąpieli nie mija albo pojawia się ból, potrzebna jest ocena laryngologa. Nie należy wtedy osuszać ucha patyczkiem, ponieważ drażni to i uszkadza skórę przewodu.

Trąbka słuchowa i zaburzenia wyrównywania ciśnienia

Trąbka słuchowa łączy ucho środkowe z gardłem i wyrównuje ciśnienie po obu stronach błony bębenkowej. Gdy jej drożność jest zaburzona, w uchu pojawia się uczucie zatkania i tłumienia dźwięków. Niedrożność trąbki słuchowej to częsta przyczyna zatkanego ucha przy przeziębieniu i alergii. Obrzęk błony śluzowej nosa i gardła zamyka wtedy ujście trąbki. Podobny mechanizm występuje w samolocie oraz podczas nurkowania, przy gwałtownych zmianach ciśnienia. Objaw nasila się przy katarze i ustępuje zwykle po jego wygaśnięciu. Utrzymująca się niedrożność trąbki wymaga jednak oceny laryngologicznej.

Infekcja i płyn w uchu środkowym, objaw wymagający leczenia

Zatkane ucho bywa objawem procesu toczącego się w uchu środkowym. Zapalenie ucha środkowego daje ból, gorączkę oraz wyraźne osłabienie słuchu. Za błoną bębenkową może gromadzić się płyn wysiękowy, który tłumi dźwięki bez silnego bólu. Wysiękowe zapalenie ucha rozwija się często po infekcji górnych dróg oddechowych. U dzieci bywa związane z przerostem migdałka gardłowego blokującego trąbkę słuchową. Ta grupa przyczyn nie ustępuje samoistnie i wymaga leczenia. Rozpoznanie opiera się na badaniu laryngologicznym oraz ocenie błony bębenkowej.

Dlaczego samodzielne czyszczenie ucha zwykle pogarsza sprawę

Patyczki higieniczne są jedną z najczęstszych przyczyn powikłań w uchu. Zamiast usuwać woskowinę, przesuwają jej większość w głąb przewodu. Czyszczenie patyczkiem uszkadza skórę przewodu i sprzyja zapaleniu ucha zewnętrznego. Naraża też błonę bębenkową na uraz przy nieostrożnym ruchu. Świece do uszu oraz agresywne płukanie w domu również bywają szkodliwe. Ucho w większości oczyszcza się samo i nie wymaga codziennej ingerencji. Gdy woskowina faktycznie zalega, usunięcie warto powierzyć laryngologowi.

Kiedy zgłosić się do laryngologa i jak wygląda diagnostyka

Uczucie zatkania utrzymujące się dłużej niż kilka dni warto skonsultować ze specjalistą. Do laryngologa zgłoś się szybciej, gdy pojawia się ból, wyciek, zawroty głowy lub nagłe pogorszenie słuchu. Podczas wizyty lekarz ogląda przewód słuchowy oraz błonę bębenkową. Stan słuchu ocenia konsultacja audiologiczna wraz z badaniem słuchu. Punktem wyjścia dla diagnostyki jest konsultacja laryngologiczna w naszej klinice w Poznaniu. Na tej podstawie laryngolog ustala przyczynę i proponuje dalsze postępowanie.

Poniższa tabela porządkuje przyczyny zatkanego ucha według pilności reakcji.