Szumy uszne; skąd się biorą i kiedy należy zgłosić się do laryngologa?

Szumy uszne słyszysz bez zewnętrznego źródła. Przypominają na przykład piski, dzwonienie albo szum. Zwykle nie są chorobą samą w sobie, tylko objawem wskazującym na inne schorzenie w obrębie ucha lub przewodu słuchowego. Sam dźwięk bywa jednak uciążliwy. O tym, co go wywołuje i czy wymaga leczenia, decyduje badanie laryngologiczne.

Z tego artykułu dowiesz się

• Czym są szumy uszne i jak powstają
• Jakie przyczyny wywołują szum w uszach najczęściej
• Czym różni się szum pulsujący od zwykłego dzwonienia
• Kiedy szumy uszne wymagają pilnej wizyty u laryngologa
• Jak wygląda diagnostyka i badanie słuchu

Szumy uszne najczęściej wynikają z czopu woskowinowego, niedosłuchu, ekspozycji na hałas albo napięcia i stresu. Rzadziej podłoże ma charakter naczyniowy lub związane jest z chorobą ucha wewnętrznego. Ponieważ przyczyn jest wiele, ustala się je podczas badania laryngologicznego i oceny słuchu.

Czym są szumy uszne i dlaczego pojawiają się bez wyraźnego powodu

Szum uszny to wrażenie słuchowe powstające bez bodźca z zewnątrz. Może przybierać formę dzwonienia, pisku, szumu morza albo pulsowania. Słyszy je tylko sama osoba, co określa się jako szum subiektywny. Znacznie rzadziej dźwięk potrafi zarejestrować także lekarz podczas badania. Szum bywa stały albo pojawia się okresowo, na przykład w ciszy przed snem. Jego nasilenie często zależy od zmęczenia, stresu i poziomu hałasu w otoczeniu.

Czop woskowinowy i inne przyczyny w uchu zewnętrznym

Nagromadzona woskowina potrafi zatkać przewód słuchowy i wywołać szum oraz uczucie pełności w uchu. Czop woskowinowy to jedna z najczęstszych i najprostszych do usunięcia przyczyn szumów. Objawy pojawiają się często nagle, na przykład po kąpieli albo po użyciu patyczków higienicznych. Podobny skutek daje ciało obce w przewodzie słuchowym lub jego zapalenie. Bezpieczne oczyszczenie ucha zapewnia usuwanie czopów woskowinowych pod kontrolą laryngologa. Samodzielne czyszczenie np. patyczkiem zwykle wpycha woskowinę głębiej i nasila objawy.

Niedosłuch i hałas jako częsta przyczyna szumów

Szumy uszne często idą w parze z pogorszeniem słuchu. Uszkodzone komórki słuchowe wysyłają do mózgu nieprawidłowe sygnały, które odbieramy jako szum. Głośny hałas, na przykład koncerty czy praca przy maszynach, uszkadza słuch i nasila szumy. Z wiekiem pojawia się też naturalne osłabienie słuchu, które bywa źródłem stałego dzwonienia. W takich sytuacjach ważna jest ocena słuchu, a nie tylko samego szumu. Ochrona uszu przed hałasem ogranicza dalsze pogłębianie problemu.

Szum pulsujący i możliwe przyczyny naczyniowe

Część osób słyszy szum rytmiczny, zgodny z biciem serca. Szum pulsujący może wynikać z przepływu krwi w naczyniach blisko ucha. Taki rodzaj szumu zawsze wymaga dokładniejszej diagnostyki. Bywa związany z nadciśnieniem, zmianami w naczyniach albo ze wzmożonym przepływem. Dlatego szum pulsujący zgłoś laryngologowi wcześniej niż zwykłe dzwonienie. Lekarz zdecyduje, czy potrzebne są dodatkowe badania obrazowe.

Stres, napięcie mięśni i staw skroniowo-żuchwowy

Szumy uszne mają nierzadko podłoże związane z napięciem, nie z samym uchem. Przewlekły stres i zaciskanie zębów zwiększają napięcie mięśni głowy i szyi. Problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym potrafią wywoływać szum oraz uczucie zatkanego ucha. Objawy nasilają się wtedy przy żuciu, ziewaniu albo pod koniec męczącego dnia. Poprawa snu, ograniczenie stresu i rozluźnienie mięśni często zmniejszają dokuczliwość szumu. Nie zastępuje to jednak oceny laryngologicznej, która wyklucza inne przyczyny.

Kiedy zgłosić się do laryngologa i jak wygląda diagnostyka

Szum utrzymujący się dłużej niż kilka dni warto skonsultować ze specjalistą. Do laryngologa zgłoś się szybciej, gdy szum dotyczy jednego ucha, pulsuje albo łączy się z pogorszeniem słuchu. Podczas wizyty lekarz bada uszy i zbiera dokładny wywiad. Stan słuchu ocenia konsultacja audiologiczna wraz z badaniem słuchu. Punktem wyjścia dla całej diagnostyki jest konsultacja laryngologiczna w naszej klinice w Poznaniu. Na tej podstawie laryngolog ustala przyczynę i proponuje dalsze postępowanie.

Poniższa tabela pokazuje, które objawy wymagają szybszej reakcji.