Holter to badanie, które rejestruje pracę serca lub ciśnienie tętnicze przez całą dobę, w czasie zwykłej aktywności. Wiele zaburzeń rytmu i nagłych skoków ciśnienia pojawia się tylko okresowo. Krótki zapis w gabinecie często ich nie wychwytuje, dlatego lekarz sięga po monitorowanie całodobowe.
Monitorowanie Holterem to długotrwała rejestracja czynności elektrycznej serca lub ciśnienia tętniczego, najczęściej przez 24 godziny. Badanie wykonuje się, gdy lekarz podejrzewa zaburzenia rytmu, występują omdlenia lub wahania ciśnienia, których nie można zaobserwować podczas jednorazowej wizyty. Zapis z całej doby pokazuje, jak serce zachowuje się podczas wysiłku i we śnie.
Holter to przenośny rejestrator, który pacjent nosi przy sobie przez wyznaczony czas. Urządzenie zapisuje sygnały z serca lub pomiary ciśnienia w sposób ciągły, bez przerywania codziennych zajęć. Najczęściej badanie trwa 24 godziny, a w razie potrzeby lekarz wydłuża je do 48 godzin lub kilku dni. Współczesne rejestratory są cyfrowe i mają wielkość telefonu komórkowego. Pacjent prowadzi przy tym dzienniczek, w którym notuje godziny aktywności oraz odczuwane dolegliwości. Dzięki temu lekarz zestawia objawy z konkretnym fragmentem zapisu.
Pod jedną nazwą kryją się dwa odrębne badania. Holter EKG rejestruje czynność elektryczną serca, a Holter ciśnieniowy mierzy ciśnienie tętnicze w ciągu doby. Lekarz dobiera rodzaj badania do objawów pacjenta. Holter EKG pomaga wykryć zaburzenia rytmu, takie jak np. migotanie przedsionków czy dodatkowe skurcze. Holter ciśnieniowy, nazywany też ABPM, pokazuje wahania ciśnienia w dzień i w nocy. Czasem kardiolog zleca oba badania, żeby ocenić pracę serca z dwóch stron.
| Cecha | Holter EKG | Holter ciśnieniowy (ABPM) |
|---|---|---|
| Co mierzy | czynność elektryczną serca | ciśnienie tętnicze krwi |
| Jak rejestruje | elektrody na klatce piersiowej | mankiet na ramieniu |
| Typowe wskazania | kołatania, omdlenia, zaburzenia rytmu | podejrzenie nadciśnienia, efekt białego fartucha |
| Czas badania | zwykle 24 do 48 godzin | zwykle 24 godziny |
Na badanie trafiają osoby z objawami, które pojawiają się nieregularnie. Najczęstszym powodem są kołatania serca, uczucie nierównego bicia oraz napady przyspieszonego tętna. Lekarz kieruje też pacjentów po omdleniach i zasłabnięciach o nieznanej przyczynie. Holter EKG bywa potrzebny przy ocenie skuteczności leczenia oraz po zawale serca. Sprawdza się również w kontroli pracy rozrusznika. Holter ciśnieniowy zleca się przy podejrzeniu nadciśnienia oraz przy tzw. efekcie białego fartucha. Chodzi o sytuację, w której ciśnienie rośnie tylko w gabinecie. Decyzję o badaniu zawsze podejmuje lekarz na podstawie wywiadu i wcześniejszych wyników.
Badanie zaczyna się w gabinecie, a samo założenie sprzętu trwa zaledwie kilka minut. Przy Holterze EKG na klatce piersiowej naklejamy jednorazowe elektrody połączone z małym rejestratorem. Przy Holterze ciśnieniowym na ramię zakładamy mankiet, który samodzielnie napełnia się powietrzem o ustalonych porach. Urządzenie mocujemy do paska lub zawieszamy na szyi w etui. Pacjent wraca do domu i prowadzi zwykły tryb życia. Po upływie wyznaczonego czasu zgłasza się do kliniki, gdzie zdejmujemy sprzęt i pobieramy dane.
Cel badania to zapis pracy serca w rutynowych dla pacjenta warunkach, dlatego najlepiej zachowywać się normalnie. Warto chodzić do pracy, spacerować i wykonywać domowe obowiązki. Pomaga to uchwycić objawy, które pojawiają się przy wysiłku lub stresie. Standardowych rejestratorów nie wolno moczyć, więc na czas badania trzeba zrezygnować z kąpieli i prysznica. Telefon i komputer nie zakłócają współczesnych urządzeń, więc można z nich korzystać bez obaw. Każdą dolegliwość, na przykład kołatanie lub zawroty głowy, należy zapisać w dzienniczku wraz z godziną.
Po zdjęciu sprzętu dane z rejestratora trafiają do komputera i do szczegółowej analizy. Zapis z całej doby ocenia jeden z naszych kardiologów, który porównuje go z notatkami z dzienniczka. Pozwala to odróżnić niegroźne skurcze od zaburzeń wymagających leczenia. Na podstawie wyniku lekarz decyduje o dalszym postępowaniu, na przykład o badaniach uzupełniających lub zmianie leków. Wynik nie jest diagnozą samą w sobie, lecz materiałem do oceny przez lekarza. Termin badania oraz informacje o jego przebiegu można ustalić w rejestracji Kliniki Meds. Szczegóły dotyczące cen i ewentualnych refundacji znajdują się w zakładce z cennikiem.
Standardowe rejestratory Holtera nie są wodoodporne, dlatego na czas badania należy zrezygnować z kąpieli i prysznica. Kontakt z wodą może uszkodzić elektronikę i odkleić elektrody od skóry. Po zdjęciu urządzenia można wrócić do zwykłej higieny.
Najlepiej prowadzić normalny tryb życia, łącznie z pracą, spacerami i obowiązkami domowymi. Celem badania jest sprawdzenie, jak serce i ciśnienie reagują na codzienne sytuacje. Wszelkie dolegliwości warto zapisywać w dzienniczku wraz z godziną ich wystąpienia.
Współczesne rejestratory są zabezpieczone przed wpływem fal emitowanych przez smartfony i laptopy. Z urządzeń można korzystać bez obaw o zniekształcenie wyniku. W razie wątpliwości warto dopytać o szczegóły przy zakładaniu sprzętu.
Zwykłe EKG rejestruje pracę serca przez kilkanaście minut w spoczynku. Holter EKG zapisuje czynność serca przez całą dobę, w czasie aktywności i spoczynku. Dzięki temu pozwala wychwycić zaburzenia, które pojawiają się tylko okazjonalnie
